İngiltere'nin 19. yüzyılda Çin ile yaptığı ticaret savaşları sırasında Çin gençliğini afyona alıştırması, bir ülkeyi ekonomik ve sosyal olarak çökertmek için uyuşturucunun nasıl bir araç olarak kullanılabileceğini gösteren tarihi bir örnek. Bu durum, sömürgeciliğin bir parçası olarak kültürel ve ekonomik bir yıkım yaratmaya devam ediyor.
Bu tarihi bağlam, uyuşturucuların modern jeopolitik çatışmalarda nasıl bir "asimetrik savaş" aracı olarak kullanılabileceğinin açık bir örneği.
Soğuk savaş denildiğinde herkesin kendine göre çıkarımlarda bulunduğunu biliyorum. Klasik tank ve füze çatışmalarından farklı olarak, günümüz çatışmalarında düşman ekonomisini içeriden zayıflatmak için kullanılan bir strateji uyuşturucu… Gençleri yani işgücünü yıkmak beklenilen ekonomik yıkımı gerçekten tetikliyor.
İş gücü kaybı, Sağlık harcamaları, Güvenlik ve adalet masrafları ve daha birçok sıkıntıları göğüslemeye çalışan devletler bu konuda hala doğru bir strateji kurabilmiş değiller.
Özetle, fentanil krizi sadece bir uyuşturucu sorunu olmaktan çıkıp, ABD'nin iç güvenliğini ve ekonomik istikrarını tehdit eden bir jeopolitik sorun haline geldi. 1960’lı yıllarda tıbbi bir ürün olarak kullanılan fentanil güçlü bir ağrı kesici ve anestezi aracı olarak kullanılan, ancak yasa dışı olarak üretildiğinde ve satıldığında ölümcül sonuçlara yol açabilen sentetik bir uyuşturucuya dönüşmüş durumda. Çünkü Fentanil, Morfinden 50 ila 100 kat daha güçlü olan bu madde, çok küçük miktarlarda bile aşırı doz ve ölüme neden olabiliyor. Bu sentetik opioid, kokain, metamfetamin ve özellikle eroin gibi diğer uyuşturucuların içine karıştırılır. Tüketiciler, bu karışımın içinde fentanil olduğundan habersiz olabilir ve bu durum, aşırı doz riskini katbekat artırır. Fentanil, ucuz ve güçlü olması nedeniyle uyuşturucu tacirleri için son derece kârlı.
Bazı ABD'li politikacılar ve uzmanlar, fentanil krizini Çin'in ABD ekonomisine ve toplumuna yönelik kasıtlı bir saldırısı olarak nitelendiriyor. Bu iddialara göre, Çin, fentanil üretiminde kullanılan öncül kimyasalların Amerikalı gençlere servis etmesi için güney Amerika’daki kartelleri kullanıyor. Bu durum, uyuşturucunun sadece bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda ulusal güvenliği tehdit eden bir stratejik silah olduğu düşüncesini pekiştiriyor.
Türkiye, Avrupa ve Asya arasındaki rota üzerinde; metamfetamin ve sentetik opioidlerin (fentanil dahil) potansiyel risk artışı var. Ülkemizde de tamamen eğilmiş ve ayakta durup durmadığı belirsiz kişiler görmeye başladık. İşte bu zombiler konvansiyonel bir soğuk savaş durumunu gözler önüne seriyor.
Bu mücadele de iş gücü kaybı bir yana dursun Sağlık maliyetlerini Amerika’da 1,02 Trilyon dolar artıran bir düzeyde. Bu rakam sağlık hizmetleri, acil müdahale, tedavi, rehabilitasyon ve yaşam beklentisi kaybı gibi kalemleri içeriyor. Tutuklamalar, cezaevleri, kolluk kuvvetleri operasyonları ve sınır denetimleri gibi maliyetleri de bu işin içine katarsak Amerika’nın ekonomik kaybını daha iyi tahlil edebiliriz. Ne yazık ki sıra Türkiye’ye geliyor!