Ticaret Bakanı Bolat, Boğaziçi Zirvesi'nde konuştu
Uluslararası İşbirliği Platformu (UİP) tarafından "Geleceğe Köprüler Kurmak: Barış, Teknoloji, Sürdürülebilirlik" ana temasıyla düzenlenen 15. Boğaziçi Zirvesi, ikinci gününde Ticaret Bakanı Ömer Bolat konuşma yaptı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye'nin yatırımlar konusunda mali alanda elde edilen başarılar sayesinde daha da parlak bir tabloya sahip olduğunu belirterek, "Şu anda toplam 270 milyar dolar yatırımla 83 binden fazla çok uluslu şirkete ev sahipliği yapıyoruz. Küresel doğrudan yabancı yatırımlar içindeki payımızı yüzde 1,5'e çıkarmayı hedefliyoruz. Ülkemiz artık küresel şirketlerin yöneldiği bölgesel bir merkez olarak hizmet veriyor." dedi.
Türkiye ekonomisinin yüksek büyüme performansını sürdürerek bu yılın ilk yarısında yüzde 3,8 büyüdüğünü belirterek, 1990 ile 2023 yılları arasında gayri safi yurt içi hasılanın 9 kattan fazla arttığını söyledi. Türkiye'nin gayri safi yurt içi hasılasının ilk kez 1 trilyon dolar sınırını aşarak bu yılın ilk yarısında 1,2 trilyon dolara ulaştığını belirten Bolat, IMF'ye göre, Türkiye'nin dünyanın en büyük 11. ekonomisi konumunda olduğunu dile getirdi.
Bolat, son 22 yılda Türkiye'nin ihracatının önemli ölçüde arttığına dikkati çekerek, "2002 yılında Türkiye'den ihraç edilen malların değeri 36,1 milyar dolardı. 2023 yılında Türkiye'den ihraç edilen malların değeri yaklaşık 255,6 milyar dolara ulaşarak 7 katına çıktı ve tarihin en yüksek değerine ulaştı. 2002 yılında Türkiye'nin hizmet ihracatının değeri 14 milyar dolardı. Mal ihracatımız gibi hizmet ihracatımız da 7 katına çıktı" dedi. Türk Devletleri Teşkilatının en çok önem verdikleri uluslararası örgütlerden biri olduğunu da dile getiren Bolat, şunları kaydetti: "Görece genç bir uluslararası örgüt olmasına rağmen önemli ilerlemeler kaydetmeyi başaran Türk Devletleri Teşkilatı, gelecek için umut vadetmektedir. Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ve gözlemci ülkelerin toplam gayri safi yurt içi hasılası 2 trilyon dolara, nüfusları 180 milyona, dış ticaret hacmi ise 1,2 trilyon dolara yaklaşmıştır. Türk Devletleri Teşkilatı üye ve gözlemci ülkeleriyle ticaret hacmimiz 31,5 milyar dolara ulaştı."
İlerlemeye devam edeceğiz. Hizmet ticaretinde hedefimiz 2028 yılına kadar yüzde 2'ye ulaşmak."
Bakan Bolat, küresel e-ticaretin sınırları aşan ve dünyanın dört bir yanındaki ekonomileri birbirine bağlayan, uluslararası işbirliğini güçlendiren ve toplumların refahını artıran evrensel bir köprü haline geldiğini söyledi.
"Küresel e-ticaret hacmi, 2023 yılına kadar 5,8 trilyon dolarlık tarihi bir büyüklüğe ulaşmış durumda"
E-ticaretin Türkiye'de ortalama ekonomik büyüme oranının üzerinde büyüdüğünü ifade eden Bolat, "Küresel e-ticaretin etkileri dünya genelinde net bir şekilde görülüyor. 2019'dan bu yana yüzde 75 oranında büyüyen küresel e-ticaret hacmi, 2023 yılına kadar 5,8 trilyon dolarlık tarihi bir büyüklüğe ulaşmış durumda." değerlendirmesinde bulundu.
Bolat, Türkiye'nin yatırımlar konusunda mali alanda elde edilen başarılar sayesinde daha da parlak bir tabloya sahip olduğunu belirterek, "Şu anda toplam 270 milyar dolar yatırımla 83 binden fazla çok uluslu şirkete ev sahipliği yapıyoruz. Küresel doğrudan yabancı yatırımlar içindeki payımızı yüzde 1,5'e çıkarmayı hedefliyoruz. Ülkemiz artık küresel şirketlerin yöneldiği bölgesel bir merkez olarak hizmet veriyor. Türkiye'nin yabancı şirketler için fırsatlar barındırdığına işaret eden Bolat, "Yabancı şirketler, ortaklıklar kurmak ve Türkiye'de veya üçüncü pazarlarda ek yatırım fırsatlarını keşfetmek için Türk inşaat firmalarıyla yakın bir şekilde çalışabilir. Bu alandaki uzmanlıklarını dünya çapında zaten kanıtlamış durumdalar. Türk müteahhitlik firmaları 1972 yılından bu yana 137 farklı ülkede 12 binden fazla proje üstlenmiştir. Bu projelerin toplam hacmi 522,2 milyar dolar seviyesine ulaştı." açıklamasını yaptı.
Zirvede, UİP Onursal Başkanı Talal Abu Gazaleh de gönderdiği video mesaj ile katılımcılara hitap etti.
Maliye Bakanı Berova, açılışta yaptığı konuşmada, insanlığın başlangıcından bugüne kadar toplumlar arası ticaretin ekonominin temellerini attığını belirterek, bu yöndeki ekonomik gelişmelerin tüm dünyayı etkileyen küresel bir ekonomi haline geldiğini anlattı.
Geçmişten bugüne dünya ekonomisinde krize neden olan önemli olaylar yaşandığını aktaran Berova, 2020’nin başından itibaren dünya ekonomisini olumsuz etkileyen Kovid-19 salgınının küresel ekonomide daralmaya neden olduğunu ve yeni düzenlemeleri getirdiğini kaydetti.
Olpak, son beş yıldaki küresel gündeme bakıldığında birçok çatışma ve savaşın olduğuna dikkati çekerek, “Salgınla başlayan izolasyonlar, küresel tedarik zincirinde bozulmalar, tek kaynağa bağlı olmanın riskleri, artan küresel enflasyon ve düşen büyüme, uluslararası yatırım ve ticarette ivme kaybı, artan ticaret savaşları gibi farklı sınamalar önümüzde. Ticarette serbestleşmeyi konuşurken yeni ticaret kampları ve bloklarını görüyoruz.” diye konuştu.
Çin’in “Bir Kuşak Bir Yol”, ABD’nin “Daha İyi Bir Dünyayı Yeniden İnşa Et”, AB’nin “Küresel Geçit” projelerinin iş dünyası olarak iyi analiz edilmesi gerektiğine vurgu yaptı.
Böylesi bir dünya ortamında sürecin kazananları arasında olmanın temel hedefimiz
“Tüm bu gelişmeler etkisinde küresel ticaretin nasıl bir seyir izleyeceği belirsizliğini korurken, hizmet ihracatı ve çevreci ürünlerin ticareti ise gündemde yerini arttırarak koruyor. Çevreci ürünlerden bahsetmişken, bu süreçte ortaya çıkan yeni fırsat ve tehditlere de kısaca değinmek isterim. Yeşil ekonomi bir taraftan getirilen uygulamalar sebebiyle ciddi tehditler içerirken, diğer taraftan kimileri içinde yatırım ve büyüme fırsatları, yeni ticaret kanalları imkanları da açabilir. Benzer şekilde dijital ekonomi, elbette sadece artan e-ticarette sınırlı olmayan, alışılmamış iş modellerini ortaya çıkarttı. Bu sürece uyamayanlar için bir tehdit, süreci lehine kullananları için ise yeni fırsat alanları demek.”
UİP Kurucusu Özgencil de bu yılki zirvenin temasının yalnızca bir kelime oyunundan ibaret olmadığını, küresel sorunlara çözüm arayışlarında yollarını aydınlatan bir rehber niteliğinde olduğunu dile getirdi.
Dünyanın tarih boyunca belki de hiç bu kadar hızlı bir dönüşümden geçmediğine dikkati çeken Özgencil, bu dönüşümün merkezinde insanın ve insanı geliştiren, yeniden tanımlayan, insan potansiyelini dönüştüren yeni teknolojiler olduğunu kaydetti.
Özgencil, “Bu nedenle Boğaziçi Zirvesi olarak yalnızca bugünün sorunlarına çözüm üretmek değil, yarının potansiyelini birlikte keşfetmek için bir aradayız. Özellikle yapay zeka devrimi bu potansiyelin merkezinde duruyor. Yapay zeka yalnızca sanayi ve ekonomi alanında değil, eğitimden sağlığa, sanattan tarıma, hayatın her alanında yeni ufuklaraçıyor.” ifadelerini kullandı.
Ekonomik kalkınmanın ve istikrarın bugünkü çalışmaların başka bir vazgeçilmez ayağı olduğunu anlatan Özgencil, küresel ekonomilerin yeni dengelere ve dönüşüm süreçlerine girerken ortaklıkların ve sürdürülebilir büyüme stratejilerinin her zamankinden daha büyük önem kazandığını vurguladı.
Özgencil, “Türkiye’nin GCC ve Afrika kıtasıyla geliştirdiği ticari ilişkiler bu çerçevede değerlendirilmeli. Ortak büyüme stratejileri sayesinde bölgemizdeki tüm ülkeler için daha güçlü bir gelecek inşa edebiliriz. Sınırları aşan işbirlikleri, ortak güven ve barışın güçlendirilmesinde kilit bir rol oynayacaktır.” açıklamasında bulundu.
Şehirlerin de dönüştürülmesi gerektiğini aktaran Özgencil, kentleri sürdürülebilir bir yaşamın merkezi haline getirmenin iklim değişikliğiyle mücadelenin temelini oluşturduğunun altını çizdi.
“Geleceğe doğru köprüler inşa etmek için bir araya geldik”
UİP Onur Kurulu Başkanı Yırcalı da zirvenin temasına işaret ederek, barış, teknoloji ve sürdürülebilirlik yoluyla geleceğe doğru köprüler inşa etmek için bir araya geldiklerini söyledi.
Fintek gibi yeni gelişen finansal teknolojilerin bugünün finansal görünümünü nasıl yeniden şekillendirdiğini de bu zirvede inceleyeceklerini kaydeden Yırcalı, “Şehir plancıları ve uzmanlar, bizim için son derece önemli olanşehirlerimizin kentsel dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma zorluklarına değinecek.” dedi.
Yırcalı, finansal sistemlerin mevcut ekonomi zorluklarına nasıl uyum sağlayabileceğine odaklanan sermaye piyasalarınıda tartışacaklarını sözlerine ekledi.
Gün içinde gerçekleştirilecek panellerle devam edecek zirve, yarın sona erecek.
Zirvenin ikinci günüde tam hız devam etti
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği Başkanı ve QNB Dijital Varlıklar A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Pamir Karagöz, Boğaziçi Zirvesi'nin ikinci gününde Türkiye'deki sermaye piyasalarının hızlı bir dönüşüm yaşadığını vurguladı. Küçük yatırımcıların artık büyük yatırımcıların deneyimlerine dijital platformlar aracılığıyla ulaşabileceğini belirten Karagöz, "Yeni dönemde küçük yatırımcı, dijitalleşme sayesinde büyük yatırımcının sahip olduğu olanaklara erişebilecek. Bu sayede, kişiye özel yatırım deneyimlerine odaklanan bir dönem başlıyor" dedi.
Mahmut Ünlü: Yabancı Yatırımcı Oranının Azalması Sermaye Piyasasını Yerli Yatırımcıyla Güçlendirmeyi Gerektiriyor
Ünlü & Co Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Ünlü, yabancı yatırımcıların Türkiye’deki payının yüzde 60'lardan yüzde 30’un altına gerilediğine dikkat çekti. Sermaye piyasalarının gelişimi için yerli yatırımcılara odaklanılması gerektiğini belirten Ünlü, yabancı yatırımcının azalmasının halka arz süreçlerini etkilediğini ve fiyat oluşumunda dengeye ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Döviz istikrarı ve enflasyon kontrol altına alındığında, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında artış beklediğini vurguladı.
Burak Sezercan: Türkiye Portföy Yönetim Şirketleri Borsa İstanbul'un En Büyük Yatırımcısı Konumunda
İş Portföy Genel Müdürü Burak Sezercan, Türkiye'deki portföy yönetim şirketlerinin 173 milyar dolar değerinde varlık yönettiğini belirterek, bu şirketlerin Borsa İstanbul'un en büyük yatırımcıları olduğunu ifade etti. Türkiye'nin dijital altyapısına yapılan yatırımlarla birlikte, portföy yönetim şirketlerinin yapay zeka gibi teknolojilerden faydalanarak operasyonlarını daha verimli hale getirdiğini söyledi.
Emre Alkin: Dijital Altyapının Finansmanı için Sermaye Piyasaları Kritik Rolde
Topkapı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emre Alkin, dijital altyapıların finansmanında sermaye piyasalarının önemine dikkat çekti. Alkin, dijitalleşmenin şirketlerin gelirlerinde yüzde 24’lük bir artış potansiyeli sunduğunu belirtti ve "Dijitalleşme, gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasındaki farkı kapatabilir. Ancak bu yatırımların sürdürülebilir finansmanı sermaye piyasalarının desteğiyle mümkün" dedi.
Panelde Dijital Dönüşüm ve Küçük Yatırımcının Artan Önemi
Karagöz, sermaye piyasalarının dijitalleşmesinde küçük yatırımcı kitlesinin artan ilgisini vurguladı ve dijital deneyimin yaygınlaştırılmasının sektördeki misyonlardan biri olduğunu belirtti.
