SONUÇ BİLDİRGESİ
Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) Afyonkarahisar’da yaptığı yerel medya istişare toplantısı sonrasında
aşağıdaki hususların kamuoyuyla paylaşılması kararlaştırılmıştır:
BASIN MESLEK BİRLİĞİ
Gazetecilik mesleğinin saygınlığının korunması, medya sektöründeki dağınıklığın giderilmesi, gazetecilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi, özlük haklarının korunması ve halkın doğru, güvenilir ve sağlıklı habere ulaşma hakkının güvence altına alınması amacıyla Basın Meslek Birliği Yasası’nın çıkarılması gerektiği konusunda görüş birliğine varılmıştır.
Özellikle internet ve dijital medya alanındaki hızlı gelişmelerin beraberinde getirdiği mesleki ve etik sorunların çözümü için kapsamlı bir yasal düzenlemeye ihtiyaç bulunduğu değerlendirilmiştir.
Küresel Gazeteciler Konseyi tarafından hazırlanan Basın Meslek Yasası taslağının Adalet Bakanı Akın Gürlek’e sunulduğu ve konuya ilişkin KGK ile ortak çalışma yapılmasının düşünüldüğü bilgisi il temsilcileri ile paylaşılmıştır.
Basın Meslek Birliği konusunda başlatılan çalışmaların kararlılıkla sürdürülmesi, yasama sürecinde TBMM’nin ilgili komisyonlarıyla gerekli temasların kurulması ve düzenlemenin gazetecilik mesleğinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanmasına katkı sağlanması kararlaştırılmıştır.
Küresel Gazeteciler Konseyi’nin, gazetecilik alanındaki sivil toplum örgütlenmelerini desteklemeye ve mesleğin gelişmesi için her türlü katkıyı sunmaya devam edeceği vurgulanmıştır.
“TERÖRSÜZ TÜRKİYE” SÜRECİ
Toplantının ana gündem maddelerinden birini, yürütülmekte olan “Terörsüz Türkiye” süreci oluşturmuştur.
Toplantıya katılan KGK il temsilcileri, Türkiye’nin terörden arındırılması, birlik, beraberlik ve kardeşliğin güçlendirilmesi, demokratik standartların geliştirilmesi ve ülkemizin daha müreffeh bir geleceğe taşınması açısından sürecin önemine dikkat çekmiştir.
Devletimizin tüm kurumları ile birlikte büyük bir özveri ile sürdürdüğü ‘’Terörsüz Türkiye’’ politikası ve çalışmalarını KGK olarak destekliyoruz. Tek devlet, tek bayrak, tek vatan, tek millet ilke ve düsturu ile Küresel Gazeteciler Konseyi çalışmalarını sürdürecektir.
Toplantıda, “Terörsüz Türkiye” sürecine destek verilmesi konusunda ortak görüş ifade edilmiştir.
BASIN İLAN KURUMU VE YEREL MEDYA
Toplantıda, yerel medya ile Basın İlan Kurumu arasındaki ilişkiler de kapsamlı biçimde ele alınmıştır.
Basın İlan Kurumu’nun son dönemde yerel medyanın desteklenmesi ve gelirlerinin artırılmasına yönelik çalışmalarının yakından takip edildiği, takdirle ve olumlu karşılandığı ifade edilmiştir.
Yerel medyanın daha güçlü bir yapıya kavuşması amacıyla Basın İlan Kurumu ile medya kuruluşları arasında ortak projeler geliştirilmesi, eğitim ve mesleki gelişim faaliyetlerinin birlikte düzenlenmesi konusunda görüş birliğine varılmıştır.
Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdülkadir Çay’a, yerel medyaya gösterdiği ilgi ve destek nedeniyle teşekkür edilmesi kararlaştırılmıştır.
YEREL BASININ EKONOMİK OLARAK DESTEKLENMESİ
Toplantının en önemli gündem maddelerinden biri de yerel basının ekonomik sorunları olmuştur.
Katılımcılar, yerel medyanın karşı karşıya bulunduğu en önemli sorunlardan birinin ekonomik güçlükler olduğunu belirterek, yerel basının sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturulması gerektiği konusunda görüş birliğine varmıştır.
Bu kapsamda Basın İlan Kurumu’nun yerel medyanın gelirlerini artırmaya yönelik çalışmalarının desteklenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarının gerçekleştirdiği icra ilanları, doğrudan temin, davetiye usulü ve ilana gerek görülmeden yapılan ihaleler konusunda daha şeffaf bir sistem oluşturulması gerektiği değerlendirilmiştir.
İhalelerin açık, şeffaf ve kamuoyunu bilgilendirecek şekilde gerçekleştirilmesinin; kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına, israfın önlenmesine ve gerçekçi fiyat oluşumunun sağlanmasına katkı sağlayacağı vurgulanmıştır.
Bu konuda kamu yöneticilerinin daha duyarlı ve şeffaf bir anlayışla hareket etmeleri gerektiği ifade edilmiştir.
TELİF HAKLARI
Telif Hakları konusu gerek yazılı basın ve gerekse digital medya açısından önem kazanmıştır. Sanat eseri olarak kabul edilen ürünler telif haklarından yararlanabilmektedir. Radyo ve TV’ler, telif hakları konusunda 4 ayrı meslek birliği ile muhatap olmak zorunda kalmaktadır. Bu durum, maalesef art niyetli kişiler tarafından istismar edilmektedir. Bunun yerine, tek noktada telif ile ilgili çalışma yapılmalı, dağınık ve anlaşılmaz yapı düzeltilmelidir. RTÜK reklam payı tahsiline ilave olarak, telif hakkı içinde reklam geliri ile orantılı olarak tahsil edilmeli ve ilgili kurumlara dağılmalıdır.
Bugün, Google, Microsoft, yandex, chatcpt, gemini ve meta all gibi arama motorları ve servis sağlayıcılar, gazetecilerin ürettikleri içerikleri hafızalarına alıp, başkalarına servis etmekte ve bu bilgileri sattıkları halde gazetecilere yahut haberi oluşturan internet sitelerine hiçbir telif ödemesi yapmamaktadır. Yapay zeka uygulamaları hiç bir ödeme yapmazken YuoTube, Google gibi arama motorları, internet sitelerine çok küçük miktarlarda ödeme yapsalar bile, algoritma değişiklikleri ile bu ödemeleri de çok düşük düzeylere çekmektedirler. Arama motorları, internet siteleri üzerinden kullandığı reklamlarla büyük kazanç elde etmekte, medya kuruluşlarının gelirlerini kısarken ülkemize de bir kuruş vergi ödememektedir.
Bu, Türkiye’nin milyonlarca dolarının yurt dışına çıkışı demektir. İlgili bakanlıklarımız harekete geçerek arama motorlarının vergilendirilmesi ve internet medyasına hak ettikleri ödemeyi yapmaları sağlanmalıdır. Bu konu da ilgili bakanlıklara bilgi verilmesi gerektiği konusunda birleşilmiştir.
KGK’NIN MESLEKİ MÜCADELESİ
Küresel Gazeteciler Konseyi olarak; gazetecilik mesleğinin saygınlığının korunması, medya sektöründe yaşanan sorunların çözülmesi, gazetecilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve halkın doğru, güvenilir ve tarafsız bilgiye ulaşma hakkının güçlendirilmesi amacıyla yürütülen çalışmaların bundan sonra da kararlılıkla sürdürüleceği belirtilmiştir.
KGK’nın Türkiye’de ve yurt dışında gerçekleştirdiği faaliyetlerle Türk medyasının uluslararası alandaki etkinliğinin artırılması, mesleki dayanışmanın güçlendirilmesi ve Türkiye’nin çağdaş medeniyetler düzeyine ulaşmasına katkı sunulması yönündeki çalışmalarına devam edeceği vurgulanmıştır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
KÜRESEL GAZETECİLER KONSEYİ YÖNETİM KURULU