Ekonominin daraldığı, finansmana erişimin zorlaştığı dönemlerde, bazı şirketler ayakta kalma mücadelesi verirken, bazıları rakiplerinin bir adım önüne geçebilir. Bu farkı yaratan yalnızca güçlü sermaye veya yüksek satış hacmi midir? Bana göre, temel cevaplardan birisi, doğru bilanço yönetimi ve kurumsal mali disiplindir.
Bilanço yönetimi nedir?
Bilanço yönetiminin tanımı hakkında bilgi veren Canovate Group Muhasebe Müdürü - Mali Müşavir Oğuzhan Yıldırım, şunları söyledi:
“Bilanço, şirketin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıkları ve bunların hangi kaynaklarla finanse edildiğini gösterir. Temel eşitlik değişmez: Aktif = Pasif. Aktifte nakit, alacak, stok ve duran varlıklar; pasifte borçlar ve özkaynaklar yer alır. Şirket büyüdüğünde, aktifleri de büyüyebilir. Ancak asıl soru şudur, aktifler büyürken pasifin hangi kalemleri büyüyor? Yatırımlar, karlılıkla ve faaliyetlerden yaratılan nakitle mi, yoksa sürekli artan borçlarla mı finanse ediliyor? Yeni makine, fabrika veya stok yatırımı, rakamsal büyüme yaratabilir. Buna karşılık olarak, finansman maliyeti faaliyet karını tüketiyor ve nakit üretimi yetersiz kalıyorsa, büyümenin niteliği sorgulanmalıdır. Büyümenin kalitesini; yalnızca aktiflerin artışı değil, bu artışın nasıl finanse edildiği ve ne kadar değer ürettiği belirleyecektir.”
Borçlanmak mı yanlış, yanlış borçlanmak mı?
Doğru borçlanma ve yanlış borçlanma konusuna değinen Canovate Group Muhasebe Müdürü Oğuzhan Yıldırım, şunları kaydetti:
“Borçlanmak, tek başına olumsuz değildir. Doğru borç, büyümeyi hızlandırabilir. Önemli olan borcun amacı, maliyeti, vadesi ve geri ödeme kaynağıdır. Uzun vadede gelir yaratacak bir yatırımın, kısa vadeli yüksek maliyetli finansmanla karşılanması nakit baskısı yaratabilir. Uzun vadeli müşteri alacaklarını, kısa vadeli kaynaklarla finanse etmek de işletme sermayesi dengesini zorlayabilir. Bir şirket kar ettiği halde nakit sıkıntısı yaşayabilir. Çünkü kar ile nakit, aynı şey değildir. Satışların tahsilata dönüşmesi, borçların vadeleri ve faaliyetlerin nakit yaratma kapasitesi birlikte izlenmelidir. Bilanço, gelir tablosu ve nakit akışı birbirinden ayrı yönetilemez.”
Bilanço yönetimi, muhasebe departmanında başlamaz
Bilanço yönetiminin rakamların ötesinde kurumsal bir disiplin olması gerektiğinin altını çizen Oğuzhan Yıldırım, konuşmasına şöyle devam etti:
“Bilanço yönetimi; şirketin giriş kapısından yönetimin en üst kademesine kadar uzanan bir disiplin zinciridir. Danışma personelinin yaklaşımı, kurumun ilk izlenimini oluşturur. Mal kabul görevlisinin dikkati, hatalı stok girişlerini ve gereksiz maliyetleri önler. Satın alma biriminin, fiyat, kalite ve vade dengesi karlılığı daha ürün satılmadan etkiler. Üretimde doğru insan, doğru kapasite ve doğru süreç; fireyi, verimliliği ve birim maliyeti belirler. Kalite kontrol, iade ve garanti giderlerini azaltır. Depo yönetimi, sermayenin gereksiz stoklara bağlanmasını önler. Sevkiyatın ürünleri vitrine çıkacakmış gibi özenle hazırlaması, müşteri memnuniyetine ve yeni siparişlere katkı sağlayacaktır.” diyerek sözlerini tamamladı.