GÜNCEL
Giriş Tarihi : 29-04-2022 12:20   Güncelleme : 29-04-2022 12:20

Siyaset, Eyt’lilere Duyarsız Kalamaz

Göktaş: Yaklaşık 5 milyon çalışanı ilgilendiren EYT, seçim yaklaştıkça daha sık gündeme gelecek, oy potansiyeli dikkate alındığında hiçbir parti buna duyarsız kalamayacaktır.

Siyaset, Eyt’lilere Duyarsız Kalamaz

İstanbul SGK eski ill Müdürü Global Personel Sistemleri Danışmanlık A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Murat Göktaş Yeni Esnaf Gazetesine İş Eğitimi Programı ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. 8 Nisan 2022’de yönetmelikte yapılar değişiklikle zorunlu istihdam oranının %50’ den %70’e, zorunlu istihdam program süresinin de 2 katından 3 katına çıkarıldığını hatırlatan Göktaş şunları söyledi: 

6 AYDAN 18 AYA ÇIKTI

Hizmet sektöründe işbaşı eğitimleri en fazla 3 ay boyunca verilebilirken, imalat ve bilişim sektörlerinde bu süre 6 ay olarak düzenlenmişti. Yönetmelik değişikliği ile zorunlu istihdam kurs süreleri 2 katı iken 3 katına çıkarıldı. Bu yönetmelik düzenlemesi ile işbaşı eğitim programı yapan imalat sektöründeki bir fabrika almış olduğu kursiyerlerin en az %70’ini düzenlenen program süresinin 3 katı boyunca istihdam etmek zorunda olacak. Başka bir deyişle daha önce 6 ay olan program 18 aya çıktı.

EN AZ 9 AY İSTİHDAM EDECEK

Bu durumda, hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir işyerinin program süresinin 3 ay olduğu düşünüldüğünde programa katılanların en az %70’i işveren tarafından 9 ay boyunca zorunlu olarak istihdam edilecek. Cumhurbaşkanın kabine toplantısı sonrası yaptığı açıklamalar ışığında; %70 olan zorunlu istihdam oranının üzerinde istihdam edilen personelin 3 veya 6 ay işçi ücretleri ve sigorta primleri devlet tarafından karşılanacak.

EYT’DE KRİTİK TARİH EYLÜL 1999

Kamuoyunda ‘Emeklilikte Yaşa Takılanlar’ konusu yanlış tanımlanmaktadır. Ülkemizde emekli olmak için 3 parametre vardır. Bu parametreler; sigortalı olarak geçirilen toplam yıl, toplam prim ödeme gün sayısı ve belirli bir yaşı tamamlamadır. EYT ilk iki şartı dolduran ve yaşı bekleyenler için kullanılan bir terimdir. Nedeni ise 8 Eylül 1999’da dönemin hükümeti tarafından yapılan 4447 sayılı yasadaki düzenlemedir. Buna göre değişiklik öncesinde sigortalılık yılını doldurmuş (erkek için 25, kadın için 20 yıl) ve prim ödeme gün sayısını (5000 gün) tamamlamış kişiler her hangi bir yaş şartı aranmaksızın emekli olabiliyordu. Bu durum kadınlarda 38, erkeklerde 43 yaşında emekli olabilme imkanı veriyordu. Anayasa mahkemesi bu düzenlemeyi kısmi iptal etti. Bunun yerine 23 Mayıs 2002 de düzenleme biraz yumuşatılarak yeniden hayatımıza girdi.

5 MİLYON KİŞİYİ İLGİLENDİRİYOR

Düzenleme sonrası, ilk sigortalı oldukları tarihte emeklilik için yaş şartı aranmayan yaklaşık 5 milyon sigortalı yaşa takıldığı için emekli olamadı. Sigortalılar tarafından mağduriyet olarak algılanan bu durum seçim dönemlerinde özellikle gündeme sıklıkla geldi.

ÜÇ ANA TARTIŞMA KONUSU

EYT; Hukuki, Ekonomik Maliyeti ve Siyasi Sonuçlarına ilişkin olmak üzere üç ana başlıkta kamuoyunda tartışıldı. Hukuki açıdan konunun yeni bir düzenlemeye ihtiyaç duyduğu bir gerçek. İlk işe giriş tarihinde devletle sözleşme imzalamış olan çalışanların sonradan yapılan değişikliklerden etkilenmemesi gerektiği yönünde çalışanların itirazları söz konusu. Bu durumda yargının, kamu yararı gözeterek düzenlemeyi hukuka uygun bulması tartışmaları gündemden düşmedi. Bu tartışmaların sonlandırılması gerekir.

EKONOMİYE CİDDİ YÜK GETİRECEK

EYT konusunda ikinci tartışma ise ekonomik olarak sosyal güvenlik sistemine ve kamu maliyesine getireceği yük oldu. Bu yükün net rakamını önceden hesaplama mümkün değil. Vazgeçilecek primin ne kadar olduğu, ücretlere bağlı olarak alınan primlerin ilerleyen dönemlerde ne kadar olacağı ve verilecek emekli aylıklarının miktarının net olarak hesaplamak mümkün değildir. Ancak tahmine dayalı bir takım varsayımlar yapılabilse de EYT kapsamında olmasına rağmen emekli olmayarak çalışmaya devam edecek kişilerin de hesaba katılması gerekir. . Ayrıca enflasyon ve gelişme hızına bağlı olarak belirlenen emekli aylıkları artış oranını önceden öngörmek mümkün değil.

SİYASET DUYARSIZ KALAMAZ

EYT’deki en önemli tartışmalardan biri de siyasi sonuçlarıdır. Yaklaşık 5 milyon EYT’li çalışan seçimler yaklaştıkça daha çok sesini çıkaracaktır. EYT’li çalışanın ve bir ve en az bir çocuğunun seçmen olduğu varsayılırsa ciddi bir oy potansiyeli olduğu ve siyaseten hiçbir partinin bu konuda duyarsız kalamayacağı gerçeğini görmek gerekir. EYT’nin çıkıp çıkmayacağını bugünden kestirmek zor. Ancak şu bir gerçek; seçimler yaklaştıkça bu konu daha çok konuşulacak.”